آژند، یعقوب. )138۹(. نگارگری ایران. جلد .2 تهران. سازمان مطالعات و مرکز تحقیق و علوم انسانی.
ایزدی، عباس، احمدپناه، سید ابوتراب. )13۹۵(. بررسی تطبیقی عناصر بصری نگارههای »دربار جمشید« و »دربار فریدون«
در شاهنامۀ طهماسبی با تأکید بر ترکیب بندی نگارهها. فصلنامۀ علمی و پژوهشی نگره. دورۀ یازدهم. شمارۀ .38 صص
.۷8-۶0
الیاده، میرچا. )13۹2(. شمنیسم؛ فنون خلسه کهن. ترجمۀ محمد کاظم مهاجری. تهران. شفیعی.
احمدنیا، محمدجواد. )13۹3(. نگارههای شاهنامه: از هاروارد تا فرهنگستان هنر. فصلنامۀ نقد کتاب. دورۀ اول. شبمارۀ 1 و
.2 صص. .3۷-۵۶
اسالمی ندوشن، محمدعلی. )1403(. زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه. چاپ چهاردهم. تهران. شرکت سهامی انتشار.
اسماعیلیپور استخرپشتی، مریم. )1401(. ضدقهرمان و شریر در حماسهها و اساطیر ایران، یونان و بینالنهرین )با تکیه ببر
شاهنامه، ایلیاد و گیلگمش(. پایاننامه دکتری تخصصی. استاد راهنما کاظم دزفولیان راد. استاد مشاور شهریار شبهیدی.
دانشگاه شهید بهشتی. دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی.
بلر، شیال؛ بلوم، جاناتان. )138۷(. هنر و معماری اسالمی. ترجمۀ یعقوب آژند. ج .2 تهران. سازمان مطالعبات و تبدوین و
مرکز تحقیق و توسعۀ علوم انسانی.
جعفری، اسداله؛ رحمانیان، مهناز. )13۹۵(. نگاهی ببر شخصبیت. قهرمبان و ضبدقهرمان در ادبیبات داسبتانی. گردهمبایی
سراسری انجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایران.
جاللی، گالویژ؛ مظفری، علیرضا. )1400(. بررسی تحوالت ضدقهرمان در حماسههای ملی. دینی و تاریخی با تحلیل شش
منظومۀ حماسی. پژوهشنامۀ ادب حماسی. دورۀ هفدهم. شمارۀ .2 صص .۵۹-۷8
ده دهجانی، جواد؛ زارع ابرقویی، احمبد. )13۹۷(. بررسبی نقبوش سبپرهای جنگبی در نگارههبای شباهنامه بایسبنقری و
طهماسبی. مطالعات هنر اسالمی. دورۀ چهاردهم. شمارۀ .32 صص .132-14۵
دقاق، عمر. )1423(. االدب العربی الحدیث . سوریه. منشورات وزارۀ التربیۀ.
کریستنسن، آرتور. )13۵۵(. آفرینش زیانکار در روایات ایرانی. ترجمۀ احمد طباطبایی. تهران. نشر دانشگاه.
رادمنش، عطامحمد؛ خلیفه، مهدی؛ رستمی، فرزاد. )1400(. بررسی قهرمان و ضبدقهرمان در سبامنامۀ خواجبوی کرمبانی.
ادبیات فارسی )دانشگاه آزاد مشهد(. شمارۀ .۶8 صص .1-13
رنگرز، صبوره؛ خدایار، ابراهیم؛ فهیمیفر، اصغر. )13۹8(. همنهادی کنش ضدقهرمانان در گزیدهای از قصههای عامۀ ایرانی
)با نگرشی ویژه به روایت شناسی ساخت گرا. روایت شناسی. شمارۀ .۶ صص .1-28
های شاهنامۀ طهماسبی پیگیری نظام تقابلی رویارویی قهرمانان با ضدقهرمان در نگاره
17
رستگار فسایی، منصور. )1388(. فرهنگ نامهای شاهنامه. چاپ سوم. تهران. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
زرشناس، زهره. )138۵(. مفهوم دوگانۀ دیو در ادبیات سغدی. نامۀ فرهنگستان. دورۀ هشتم. شمارۀ .3 صص .148-140
سعادت، الهام؛ طغیانی، اسحاق. )1402(. واکاوی ابرپهلوانان در شاهنامه )براساس متضادهای معنایی در سباختارهای نظبام
تخیل ژیلبر دوران. متنپژوهی ادبی، دورۀ بیست وهفتم. شمارۀ .۹۵ صص .3۵-۶۷
سرامی، قدمعلی. )13۶8(. از رنگ گل تا رنج خار. چاپ اول. تهران. علمی و فرهنگی.
سپیانی چقیورتی، مریم. )13۹4(. نقد مطالعات سبکشناسی نگارههای دیو شاهنامه در پیوند با مبتن. پایاننامبه کارشناسبی
ارشد، استاد راهنما محمدرضا شیروانی و بهار مختاریان دانشکدۀ هنر. دانشگاه هنر اصفهان.
عفیفی، رحیم. )1383(. اساطیر و فرهنگ ایرانی در نوشتههای پهلوی. چاپ دوم. تهران. توس.
کریمپور، لیال؛ ایزدیار، محسن؛ کریمپور، سمیرا. )13۹۵(. بررسی شخصیت های قهرمان و ضدقهرمان در چند اثبر داسبتانی
دهۀ هفتاد. فصلنامۀ زیباییشناسی ادب. سال چهاردهم. شمارۀ .2 صص .21-۶8
کن بای، شیال. )1382(. نقاشی ایرانی. مترجم: مهدی حسینی. چاپ دوم. تهران. نشر دانشگاه هنر.
کبری مفاخر، آرش. )138۹(. هستیشناسی دیوان در حماسههای ملی بر پایۀ شاهنامۀ فردوسی. فصبلنامۀ علمبی پژوهشبی
کاوشنامه. شمارۀ .21 صص .۶1-88
گروسی، عاطفه؛ صدری، مینا. )1400(. مطالعه و بررسی اهریمن و دیبو در شباهنامۀ فردوسبی. پبژوهش در هنبر و علبوم
انسانی. دورۀ ششم. شمارۀ .3۹ صص .3۷-4۶
مرادخانی، اکرم؛ نظری، علیرضا. )13۹8(. تحلیبل شخصبیت پردازی »ضبدقهرمان« در داسبتانهای قرآنبی )موردپژوهشبی
داستان حضرت موسی)ع(. مطالعات سبکشناختی قرآن کریم. دورۀ سوم. شمارۀ دوم. .242-2۵8
میرصادقی، جمال. )13۹4(. عناصر داستان. چاپ نهم. تهران. سخن.
یوسفی، هادی؛ مدبری، محمود؛ صرفی، محمدرضا؛ طالبیان، یحیی. )138۶(. ضدقهرمان در شاهنامه و منظومههای پهلبوانی
ایران. پژوهشهای ادب عرفانی )گوهر گویا(. دورۀ اول. شمارۀ .4 صص .۶0-3۹
Azhand, Y. (2010). Iranian Painting, over 2, Tehran, Studies Organization and Research and Humanities
Center, (Text in Persian).
Kobra Mafakher, Arash. (2010). Ontology of Divan in National Epics Based on Ferdowsi's Shahnameh.
Kavash Nameh Quarterly Scientific Research Journal. Issue 21. 88-61, (Text in Persian).
Afifi, Rahim. (2004). Iranian Mythology and Culture in Pahlavi Writings. Second Edition. Tehran. Toos,
(Text in Persian).
Ahmadinia, M. J. (2014). Tahmasebi's Shahnameh Images: From Harvard to the Academy of Arts. Book
Review Journal, Year, 1(1, 2): 54-37, (Text in Persian).
Blair, Sh, & Bloom, J. (2008). «Islamic Art and Architecture», translated by Yaghoub Azhand, Cover 2,
Tehran, Studies and Development Organization and Research and Development of Humanities Center,
(Text in Persian).
Christensen, A. (1976). The Creation of Harm in Iranian Narratives. Translated by Ahmad Tabatabaei.
Tehran: Daneshgah Publishing House, (Text in Persian).
Dahdahjani, J., & Zare Abarghouei, A. (2018). Studying the Motifs on Shields in Miniatures of Baysonghor
and Shah Tahmasp Shahname. Islamic Art Studies, 14 (32), 132-145. doi: 10.22034/ias.2018.91569,
(Text in Persian).
Daqaq, O. (1423): “Al-Adab Al-Arabi Al-Hadith”, Syria: Publications of the Ministry of Education.
Eslami Nadushan, M. A. (2024). The Life and Death of Heroes in Shahnameh. Fourteenth Edition. Tehran.
Publication Joint Stock Company, (Text in Persian).
Eliadeh, Mircha, (2013). Shamanism: Ancient Trance Techniques, translated by Mohammad Kazem
Mohajeri, Tehran: Shafi'i Publications, (Text in Persian).
Esmaili Pourastakhrpashti, Maryam. (2022). Antihero and villain in the epics and mythologies of Iran,
Greece and Mesopotamia (based on Shahnameh, Iliad and Gilgamesh). Doctoral thesis. Supervisor
Kazem Dezfulian Rad. Advisor Shahriar Shahidi. Shahid Beheshti University. Faculty of Literature and
Humanities, (Text in Persian).
2 ، شمارۀ 2 تخصصی مطالعات هنرهای تجسمی ایران، دورۀ - دوفصلنامۀ علمی
18
Sarami, A.H. (1989). From the Color of the Flower to the Pain of the Thorn. First Edition. Tehran.
Scientific and Cultural, (Text in Persian).
Grossi, A; Sadri, M. (2023). Study and investigation of the devil and demon in Ferdowsi's Shahnameh.
Research in Arts and Humanities. Year 6. Issue 39. 37-46, (Text in Persian).
Izadi, A., & Ahmadpanah, S. A. (2016). A Comparative Study of Visual Elements of "Jamshid's Court" and"
Fereydoun's Court" Paintings in Tahmasbi Shahnameh with Emphasis on Compositions of the Paintings.
Negareh Journal, 11(38):60-78, (Text in Persian).
Jalali, Glavizh; Mozaffari, Alireza. (1400). The study of anti-hero modifications in national, religious, and
historical epics along with the analysis of six epic poetries. Journal of Epic Literature. Year 17. Number
2, 32, 78-59, (Text in Persian).
Jafari, A, Rahmanian, M. (2016). A Look at Character, Hero, and Antihero in Fiction. National Conference
of the Association for the Promotion of Persian Language and Literature of Iran. SID.
https://sid.ir/paper/843200/fa, (Text in Persian).
Karimpour L; Izdiar, M; Karimpour. S. (2016). “A Study of Heroic and Anti-Heroic Characters in Some
Fictional Works of the Seventies”, Literary Aesthetics Quarterly, Volume 14, Number 28.68-21, (Text in
persian).
Kanbay, Sh. (2003). Iranian Painting. Translator: Mehdi Hosseini. Second edition. Tehran. University of
Art Press, (text in Persian).
Moradkhani, A & Nazari, A. (2020). “Antihero” Characterization Analysis in Qur’anic Stories (Moses’s
Story Case Study). Volume 3, Issue 1 - Serial Number 5 Second-year, second issue / consecutive: 5 /
autumn and winter of 2019 February 2020 Pages 242-258, (Text in persian).
Saadat, E., & Toghyani, I. (2023). Analysis of Superheroes in Shahnameh (Based on Semantic
Contradictions in the Structures of the Gilbert-era Imagination System). Literary Text Research, 27 (95),
35-67. doi: 10.22054/ltr.2021.50113.2960, (Text in Persian).
Sepiani Chaghivorti, Maryam. (2015). Critique of stylistic studies of the images of the demon in
Shahnameh in relation to the text. Master's thesis. Supervisors: Mohammad Reza Shirvani and Bahar
Mokhtarian. Advisor: Seyyedeh Zohreh Tabatabaei. Faculty of Art. Isfahan University of Art, (Text in
Persian).
Mirsadeghi, J. (2015): “Elements of the story”, ninth edition. Tehran: Sokhan Publications, (Text in persian).
Radmanesh, Ata Mohammad; Khalifa, Mehdi; Rostami, Farzad. (2023). A Study of the Hero and Antihero in
Khaju Kermani's Samnameh. Persian Literature (Mashhad Azad University). No. 68 B. 13-1, (Text in
Persian), (Text in Persian).
Rastegarfasai, M. (2009). Dictionary of Shahnameh Names. Third edition. Tehran. Institute of Humanities
and Cultural Studies, (Text in Persian).
Rangraz, S; Khodayar, E; Fahimifar, A; (2019). The institutionalization of anti-heroes' actions in a selection
of Iranian folktales (with a special approach to structuralist narratology. Narratology. No. 6. 28-1, (Text
in Persian).
Yusefi, H, Modaberi, M., Safari, M.R., & Talebian, Y. (2008). Antagonist in shahnameh of ferdowsi and
other iranian EPICS. researches in mystical literature gawhar-i GUYA), 1(4), 39-60. SID.
https://sid.ir/paper/123759/en, (Text in Persian).
Zarshenas, Z. (2006). The dual concept of the demon in Sogdian literature. Nameh Farhangestan. Volume 8.
Number 3. (31 in a row). 140-148. SID https://sid.ir/paper/442559/fa
URL1:
https://fotografia.islamoriente.com/sites/default/files/image_field/Obras_Maestras_de_la_Miniatura_Pers
a%2C_Zahhak_y_serpientes-_del_Shahname_de_Ferdowsi%2C_Edici%C3%B3n_Shah_Tahmasbi_-
2_0.jpg:
URL2: https://www.clevelandart.org/art/1988.96
URL3: https://www.metmuseum.org/art/collection/search/452160
)